زخم بستر و مراقبت های آن

خانم فریبا شادپور

view

پیشگیری از زخم بستر و مراقبت های آن

زخم فشاری یا زخم بستر به علت فشار طولانی مدت به پوست و یا در افرادی که روی تخت بستری و یا مجبور به استفاده طولانی مدت از ویلچر هستند دیده می شود. زخم فشاری روی هر قسمت از بدن ممکن است اتفاق بیفتد ولی در قسمتهای استخوانی بدن مثل پاشنه پا ، آرنج ها ، روی مفصل ران و ناحیه دنبالچه بیشتر دیده می شود. زخم فشاری در دراز مدت ایجاد می شود ولی گاهی اوقات در عرض مدت کمی ( یکی دو ساعت ) ممکن است اتفاق بیفتد.

علایم زودرس زخم فشاری  

  • ناحیه درگیر تغییر رنگ می دهد در افراد سفید پوست با لکه های قرمز و در افراد با رنگ پوست تیره به صورت لکه های بنفش ظاهر می شود
  • با فشار لکه های رنگی سفید می شوند
  • در ناحیه درگیر احساس گرمی حالت اسفنجی و سختی می کند
  • درد یا خارش در ناحیه

 

علایم دیررس زخم فشاری

در حالات زیر زخم فشاری بدتر شود:

  • زخم باز یا تاول: زخم فشاری درجه 2
  • زخم عمیق که در آن لایه های عمیق تر پوست درگیر می شوند: زخم فشاری درجه 3
  • زخم خیلی عمیق که تا عضله و استخوان می رسد: زخم فشاری درجه 4

 

درمان زخم فشاری

درمان زخم فشاری بستگی به میزات شدت آن دارد برای برخی افراد این زخم ها فقط یک ناراحتی ساده است و با حداقل مراقبت پرستاری بهبود می یابد و برای برخی افراد می تواند جدی باشد و عوارض تهدید کننده حیات مثل عفونت خون را سبب شود.

 

راه های پیشگیری از  زخم فشاری و کمک به بهبود آن شامل :

  • تغییر  وضعیت(پوزیشن) منظم بیمار باعث می شود فشار از روی زخم برداشته شود و زخم بدتر نشود. البته با اینکار پیشگیری از ایجاد زخم بستر هم خواهد شد . می توانید برای زمان بندی تغییر وضعیت بیمار با مراقبین سلامت مشورت کنید برای برخی افراد ممکن است هر 15 دقیقه یکبار و برخی دیگر 4-2 ساعت یکبار تغییر وضعیت لازم باشد. در مورد مراقبت از پاها و برداشتن فشار از روی پاشنه ها و تجهیزات پزشکی مناسب و نحوه استفاده از آنها با مشاورین صحبت کنید
  • استفاده از پانسمان های مخصوص که مرحله بهبودی را سرعت می دهد و فشار از روی زخم را بر می دارد
  • پانسمان آلژنیک alginate که از نوعی جلبک دریایی ساخته شده اند و شامل کلسیم و سدیم هستند که برای تسریع در مرحله بهبود شناخته شده اند
  • پانسمان های هیدروکلوئیدی hydrocolloid این پانسمان ها یک نوع ژل مخصوص دارند که رشد سلول های جدید پوست را تقویت می کند

بیشتر بخوانید:

 

  • انواع پانسمان های دیگر مثل مواج ، هیدرو فیبروز ، آنتی بیوتیکی می توانند مفید باشند
  • درمان دریچه فشار منفی Vacuum-Assisted Alosure VAC بوسیله این دستگاه داخل زخم فشار منفی ایجاد شده و باعث برداشته شدن تدریجی سلول های مرده و در نتیجه بوجود آمدن سلول های پوست جدید و خوب شدن زخم می شود
  • برای درمان زخم بستر عفونی آنتی بیوتیک استفاده می شود و یا برای عوارض آن مثل عفونت خون (سپسیس) ، عفونت باکتریایی بافت زیر پوست (سلولیت) ، عفونت استخوان (استئومیلیت) آنتی بیوتیک لازم است
  • استفاده از تشک مواج مخصوص و یا بالش های مخصوص که با یک پمپ ، هوا را به داخل تشک یا بالش می فرستد و آن را به جریان می اندازد بالش ها باعث می شوند فشار از روی یک سطح برداشته شود و توزیع شود

 

تشک مواج زخم بستر

 

  • داشتن رژیم غذایی سالم و مناسب که باید حاوی پروتئین کافی و انواع ویتامین ها و مواد معدنی ضروری باشد متخصص تغذیه می تواند شما را برای یک رژیم غذایی غنی و مناسب راهنمایی کند دریافت مایعات نیز خیلی مهم است زیرا کم آبی ( دهیدرتاسیون ) وضعیت زخم را بدتر می کند.
  • تمیز کردن و برداشتن بافت مرده اگر مقدار آسیب بافتی کم باشد پانسمان های مخصوص می تواند بافت مرده را بردارد ولی اگر خرابی پوست و مقدار بافت مرده زیاد باشد با استفاده از واتر جت فشار بالا مخصوص یا امواج اولتراسوند و یا ابزار جراحی توسط جراح ( دبریدمان ) صورت می گیرد
  • زخم بستر وسیع نیاز به جراحی شامل دبرید کردن و گرافت دارد یعنی زخم را از سلول های مرده تمیز کرده سپس از بافت سالم بیمار برای کاشت پوست و بستن زخم بستر کمک می گیرند این کار عوارض زیادی دارد چون این افراد معمولا از نظر سلامتی مشکلات فراوان دارند خطرات بعد از جراحی شامل : پس زدن کاشت پوست ، عفونت خون ، عفونت استخوان ، آبسه و ترمبوز وریدی ( DVT ) است

چه کسانی بیشتر ریسک ابتلا به زخم فشاری دارند

  • افراد بالای 70 سال بدلیل مشکلات حرکتی ، کم آبی بدن و فاکتور های دیگر پوست آسیب پذیر تری دارند
  • بستری شدن روی تخت به دلیل بیماری یا بعد از اعمال جراحی سنگین
  • ناتوانی در حرکت دادن برخی یا همه بدن ( فلج )
  • چاقی بیش از حد
  • بی اختیاری ادرار یا مدفوع
  • مصرف غذای بی کیفیت و ناکافی
  • بیماری هایی که که روی کیفیت فرآورده های خون تاثیر می گذارند و پوست را شکننده می کنند یا باعث مشکلات حرکتی می شوند مثل دیابت ، بیماری شریان محیطی ، نارسایی کلیه ، نارسایی قلب ، مولتیپل اسکلرزیس(MS) و بیماری پارکینسون

 

پیشگیری از زخم فشاری

جلوگیری از عوارض جانبی زخم بستر مشکل است ولی مراقبت های زیر می تواند ریسک ابتلا به زخم بستر را کاهش دهد

  • تغییر وضعیت بیمار به کمک مراقبین یا دستگاه های حمل کننده و بالا کشنده بیمار
  • کنترل پوست مخصوصا در نواحی تحت فشار جهت یافتن علایم زودرس و نشانه های زخم فشاری
  • رژیم غذایی سالم و مناسب که شامل پروتئین کافی و انواع ویتامین و مواد معدنی مورد نیاز بدن می باشد اگر بیمار محدودیت غذایی دارد با متخصص تغذیه مشورت کنید
  • عدم مصرف دخانیات ، سیگار بدلیل آسیب به گردش خون شانس ابتلا به زخم بستر را افزایش می دهد .

 

 

منبع: MayoClinic

متخصصین

فریبا شادپور

فریبا شادپور

پرستاری

دیدگاه ها

ارسال دیدگاه

دکترهمه
درصورتی که سوالی دارید میتوانید سوال خود را از این قسمت ارسال کنید

دکترهمه

درصورتی که سوالی دارید میتوانید سوال خود را در این قسمت وارد کنید

ورود به سایت

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟

نام کاربری ندارید! ثبت نام کنید