یکی از نگرانی‌های شایع خانم‌ها بعد از انجام هیستروسالپنگوگرافی (HSG) این است که اگر در نتیجه آزمایش مشخص شود یکی از لوله‌های فالوپ مسدود است، آیا دیگر امکان بارداری طبیعی وجود ندارد؟

پاسخ این است: خیر! انسداد یک‌طرفه لوله رحمی لزوماً به معنای ناباروری نیست.

لوله‌های فالوپ نقش مهمی در فرایند باروری دارند. پس از آزاد شدن تخمک از تخمدان، لوله رحمی به انتقال تخمک کمک می‌کند و محل معمول لقاح تخمک و اسپرم نیز در همین لوله است. بنابراین، باز بودن و عملکرد مناسب لوله‌ها در باروری اهمیت زیادی دارد.

اگر یکی از لوله‌های فالوپ مسدود باشد، اما لوله دیگر باز و از نظر عملکردی سالم باشد، همچنان احتمال بارداری طبیعی وجود دارد. حتی در برخی موارد، تخمک آزادشده از تخمدانی که در سمت لوله مسدود قرار دارد نیز می‌تواند توسط لوله مقابل دریافت شود.

اما آیا همه موارد انسداد یک‌طرفه شرایط یکسانی دارند؟ قطعاً خیر!

چند عامل مهم در ارزیابی این وضعیت باید در نظر گرفته شوند:

۱. محل انسداد: انسداد قسمت ابتدایی لوله (Proximal) با انسداد قسمت انتهایی (Distal) متفاوت است. انسداد ابتدایی گاهی به دلیل اسپاسم لوله یا عوامل موقتی ایجاد می‌شود، درحالی‌که انسداد انتهایی ممکن است با چسبندگی یا آسیب ساختاری لوله همراه باشد.

۲. وضعیت لوله مقابل: اگر لوله دیگر کاملاً باز و سالم باشد، شانس بارداری طبیعی همچنان وجود دارد.

۳. وجود هیدروسالپنکس: تجمع مایع در لوله رحمی، به‌خصوص در موارد آسیب شدید لوله، می‌تواند بر باروری و حتی نتایج درمان‌های کمک‌باروری تأثیر منفی بگذارد.

۴. سن و ذخیره تخمدان: باز بودن لوله‌ها به‌تنهایی برای بارداری کافی نیست و وضعیت تخمک‌گذاری و ذخیره تخمدان نیز اهمیت دارد.

۵. سابقه عفونت و جراحی: عفونت‌های لگنی، اندومتریوز و جراحی‌های قبلی ممکن است باعث ایجاد چسبندگی و آسیب به لوله‌های رحمی شوند.

آیا انسداد یک‌طرفه حتماً نیاز به جراحی دارد؟

خیر. در بسیاری از موارد، اگر یک لوله سالم و باز باشد و عامل ناباروری دیگری وجود نداشته باشد، ممکن است نیازی به مداخله جراحی نباشد. تصمیم‌گیری درباره درمان به محل و علت انسداد، شرایط فرد و مدت ناباروری بستگی دارد.

یک نکته مهم دیگر اینکه نتیجه HSG همیشه به معنای تشخیص قطعی انسداد نیست؛ گاهی اسپاسم لوله، به‌ویژه در قسمت ابتدایی، می‌تواند نمای انسداد ایجاد کند و در صورت لزوم بررسی تکمیلی انجام شود.

پس اگر در گزارش HSG شما انسداد یک‌طرفه دیده شده است، قبل از نگرانی درباره ناباروری، باید تمام شرایط باروری به‌صورت هم‌زمان ارزیابی شوند.